Challenge

Corona en mentale gezondheid

Deadline

Dagen
Uur
Minuten

Door COVID-19 staat ons leven op z’n kop. Het is een stuk moeilijker en soms zelfs onmogelijk geworden om te voorzien in een aantal van onze basisbehoeften. Denk aan de behoefte aan sociaal contact met vrienden, familie en collega’s, onzekerheid over de toekomst, of onze behoefte aan zingeving: het gevoel nuttig te zijn.

Het is dan ook niet gek dat de beperkingen die het coronavirus en de bijbehorende maatregelen met zich meebrengen onze mentale gezondheid raken. We ervaren meer stress, angst, boosheid, frustratie, schuldgevoelens, hulpeloosheid, eenzaamheid en problemen met slapen dan vóór de coronamaatregelen. Ouderen vormen binnen dit thema een speciale doelgroep. Zij hebben vaak al minder sociale contacten en moeten ook nog eens in isolatie door het hoge besmettingsrisico. Deze speciale focus geldt ook voor jongeren: zij ervaren vaak minder fysieke gevolgen van het coronavirus, maar zijn door een hogere behoefte aan sociaal contact kwetsbaarder voor psychologische gevolgen van de coronamaatregelen. Tot slot zijn mensen met bestaande mentale gezondheidsproblemen een risicodoelgroep: toegang tot geestelijke gezondheidszorg is verminderd, en bovendien kan de huidige situatie bestaande en nieuwe mentale problemen aanwakkeren.

De vraag is: hoe kunnen we ervoor zorgen dat we in deze tijden van corona mentaal gezond blijven

Context vanuit gedragsperspectief
Wanneer we dit vraagstuk bekijken vanuit gedragsperspectief, is er een aantal belangrijke aanknopingspunten voor een mogelijke interventie om mentale gezondheid te stimuleren. Deze aangrijpingspunten – verdeeld in omgevingsfactoren, weerstanden en motieven – delen we hieronder.

Omgevingsfactoren
Verschillende omgevingsfactoren beïnvloeden of we mentaal gezond blijven. Sociale connectie helpt ons met het reguleren van stress en houdt ons weerkrachtig in moeilijke periodes. Door social distancing wordt die behoefte aan verbondenheid echter bedreigd. Ons sociale netwerk is dus erg belangrijk: hoe reageren de mensen om je heen op corona en proberen zij met jou in verbinding te blijven, zelfs op afstand? Als dit niet het geval is, is het voor ons ook moeilijker om het contact te onderhouden en ligt eenzaamheid op de loer. Voor verbinding zijn immers twee mensen nodig. Daarbij heeft niet iedereen de middelen of het vermogen om op afstand in verbinding te blijven. Denk bijvoorbeeld aan ouderen die minder behendig zijn met smartphones en daardoor niet kunnen Facetimen met familie. Ook als je wél via technologie contact kan houden, blijkt dit geen goede vervanger voor real-life interactie: mensen halen minder plezier uit online interacties versus face-to-face interacties en fysiek contact (bijvoorbeeld knuffelen). Tot slot is iemands woonsituatie een belangrijke omgevingsfactor: woon je alleen, of samen met huisgenoten of familie? Onze woonsituatie bepaalt voor een groot deel in welke mate we kunnen voorzien in onze behoefte aan sociaal contact.

Weerstanden
Naast omgevingsfactoren spelen psychologische weerstanden een rol: wat staat er in de weg van onze mentale gezondheid? De angst voor infectie speelt hier een belangrijke rol. Onderzoek laat zien dat mensen die erg bang zijn om besmet te raken, nauwelijks vrienden of familie zien. Ook fear of technology en een gebrek aan self-efficacy zijn belangrijk. Als je denkt niet goed om te kunnen gaan met de technologie die nodig is om in verbinding te blijven of bijvoorbeeld aan te sluiten bij een digitale werkborrel, doe je dit minder snel. Ook levert de pandemie mogelijk stress op binnen het huishouden. We leven immers ineens noodgedwongen heel dichtbij onze huisgenoten, partner, of familieleden. Langdurige mentale stress, zoals in een pandemie, put ons uit en vermindert ons vermogen tot empathie en geduld. Doordat we ons vaak onbewust aanpassen aan de mensen in onze omgeving kan emotionele besmetting er bovendien voor zorgen dat negatieve emoties zich snel verspreiden in huishoudens, vriendengroepen, of zelfs in een online sociaal netwerk (bv. Facebook of Instagram). Dit maakt prettig samenleven moeilijker en heeft negatieve gevolgen voor onze mentale gezondheid. Tot slot zijn gewoontes erg belangrijk. Vanuit huis in verbinding blijven en plezier blijven halen uit ons leven vraagt om allerlei nieuwe gedragingen. Als het niet lukt om hier nieuwe en fijne routines voor te creëren, is het veel lastiger om deze gedragingen te vertonen en vol te houden.

Motieven
Tot slot zijn er motieven die onze mentale gezondheid juist bevorderen. Denk hierbij aan onze sterke need te belong en de behoefte aan zingeving, wat ervoor kan zorgen dat we – binnen de mogelijkheden – toch op pad gaan en onze behoeften vervullen. Ook helpt sociale verbondenheid bij emotie- en stressregulatie: het helpt ons om ons fijn te voelen, een van de krachtigste en meest basale drijfveren van de mens. Emotionele mimicry speelt hierbij een rol. We passen onze emoties vaak onbewust aan op de mensen in onze omgeving, zoals familieleden of vrienden. Wanneer iemand positieve gevoelens uit, is de kans groot dat wij de situatie ook als meer positief ervaren. Daarbij hebben veel mensen een hekel aan verveling en willen we de lege gevoelens die daarmee gepaard gaan graag voorkomen, bijvoorbeeld door anderen op te zoeken of onszelf uit te dagen in ons werk. Tot slot laat onderzoek zien dat onze mindset kan helpen bij het omgaan met stress en angst. Onze mindset over stress is vaak negatief. Als we stress zien als een leerproces waarbij we beter leren begrijpen wat onze prioriteiten zijn en wat we belangrijk vinden in het leven, kan dit helpen bij onze mentale gezondheid.

Meer weten over gedrag in Nederland?
Effect Corona op welbevinden en leefstijl: https://www.rivm.nl/gedragsonderzoek/maatregelen-welbevinden/welbevinden-en-leefstijl

Meer verdieping?

  • Baumeister, R., & Leary, M. (1995). The need to belong: Desire for interpersonal attachments as a fundamental human motivation. Psychological Bulletin, 117(3), 497–529.
  • Bavel, J. J. V., Baicker, K., Boggio, P. S., Capraro, V., Cichocka, A., Cikara, M., Crockett, M. J., Crum, A. J., Douglas, K. M., Druckman, J. N., Drury, J., Dube, O., Ellemers, N., Finkel, E. J., Fowler, J. H., Gelfand, M., Han, S., Haslam, S. A., Jetten, J., … Willer, R. (2020). Using social and behavioural science to support COVID-19 pandemic response. Nature Human Behaviour, 4(5), 460–471.
  • Brooks, S. K., Webster, R. K., Smith, L. E., Woodland, L., Wessely, S., Greenberg, N., & Rubin, G. J. (2020). The psychological impact of quarantine and how to reduce it: rapid review of the evidence. The Lancet, 395(10227), 912–920.
  • Crum, A. J., Salovey, P., & Achor, S. (2013). Rethinking stress: The role of mindsets in determining the stress response. Journal of Personality and Social Psychology, 104(4), 716–733.
  • Hatfield, E., Cacioppo, J. T., & Rapson, R. L. (1993). Emotional contagion. Current Directions in Psychological Science, 2(3), 96–99.
  • Helliwell, J. F., & Huang, H. (2013). Comparing the happiness effects of real and on-line friends. PLoS ONE, 8(9), 1–17.
  • Jamieson, J. P., Crum, A. J., Goyer, J. P., Marotta, M. E., & Akinola, M. (2018). Optimizing stress responses with reappraisal and mindset interventions: an integrated model. Anxiety, Stress and Coping, 31(3), 245–261.
  • Jetten, J., Haslam, S. A., Cruwys, T., Greenaway, K. H., Haslam, C., & Steffens, N. K. (2017). Advancing the social identity approach to health and well-being: Progressing the social cure research agenda. European Journal of Social Psychology, 47(7), 789–
  • Karney, B., & Neff, L. A. (2013). Couples and stress: How demands outside a relationship affect intimacy within the relationship. In J. A. Simpson & L. Campbell (Eds.), The Oxford Handbook of Close Relationships (pp. 664–684). Oxford University Press.
  • Kramer, A. D. I., Guillory, J. E., & Hancock, J. T. (2014). Experimental evidence of massive-scale emotional contagion through social networks. Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America, 111(24), 8788–8790.
  • Luo, Y., Hawkley, L. C., Waite, L. J., & Cacioppo, J. T. (2012). Loneliness, health, and mortality in old age: A national longitudinal study. Social Science and Medicine, 74(6), 907–914.
  • Marques de Miranda, D., da Silva Athanasio, B., Sena Oliveira, A. C., & Simoes-e-Silva, A. C. (2020). How is COVID-19 pandemic impacting mental health of children and adolescents? International Journal of Disaster Risk Reduction, 51(September), 101845.
  • Mobbs, D., Hagan, C. C., Dalgleish, T., Silston, B., & Prévost, C. (2015). The ecology of human fear: Survival optimization and the nervous system. Frontiers in Neuroscience, 9(FEB), 1–22.
  • Patel, J. A., Nielsen, F. B. H., Badiani, A. A., Assi, S., Unadkat, V. A., Patel, B., Ravindrane, R., & Wardle, H. (2020). Poverty, inequality and COVID-19: The forgotten vulnerable. Public Health, 183, 110–111.
  • van Dijk, J. A. G. M. (2006). Digital divide research, achievements and shortcomings. Poetics, 34(4–5), 221–235.

Heb jij de oplossing?
Je hebt nu zicht op het probleem en de belangrijkste omgevingsfactoren, weerstanden en motieven. Onze vraag aan jou is: hoe kunnen we goed inspelen op deze drijfveren en ervoor zorgen dat Nederlanders mentaal gezond blijven tijdens deze crisisperiode? We zijn onwijs benieuwd.

Covid Behavioural Challenge

De Covid Behavioural Challenge wordt georganiseerd door Behavioural Insights Netwerk Nederland (BIN NL) en Behavior Change Group. Beide partijen zetten gedragsinzichten in om vooruitgang en verandering in de praktijk te realiseren.

Meer weten? Bekijk de websites 
binnl.nl en gedragsverandering.nl.

Contact

info@covidbehaviouralchallenge.nl

Covid Behavioural Challenge

De Covid Behavioural Challenge wordt georganiseerd door Behavioural Insights Netwerk Nederland (BIN NL) en Behavior Change Group. Beide partijen zetten gedragsinzichten in om vooruitgang en verandering in de praktijk te realiseren.

Meer weten? Bekijk de websites 
binnl.nl en gedragsverandering.nl.